Veinte puntos de fuga, antología de poesía gallega contemporánea é o título dunha antoloxía preparada pola filóloga Teresa Seara para a prestixiosa editorial venezolana "El perro y la rana". Despois dun tempo máis que prudente descansando no limbo da burocracia, a obra literaria estará por fin nas librarías do país nas vindeiras semanas.

Auspiciada polo Ministerio del Poder Popular para la Cultura de Venezuela, a escolma recolle os textos de vinte poetas galegos, entre os que se atopan Daniel Salgado, Baldo Ramos, Elvira Riveiro, Estíbaliz Espionsa, Olga Novo, María do Cebreiro, Yolanda Castaño, Emma Couceiro, Emma Pedreira, Carlos Negro, Martín Veiga, Anxos Romeo, Marta Dacosta, Helena de Carlos e algúns da Costa da Morte como María Lado, Rafael Lema, Estevo Creus, Modesto Fraga, Miro Villar e Rafa Villar.

O volume, fermosamente editado, forma parte dun proxecto sumamente ambicioso, tal e como recoñecen os responsábeis da publicación. "Es aspiración del Ministerio del Poder Popular para la Cultura crear una colección capaz de ofrecer una visión global del proceso poético de la humanidad a lo largo de su historia, de modo que nuestros lectores, poetas, escritores, estudiosos, puedan acceder a un material de primera mano de lo que ha sido su desarrollo, sus hallazgos, descubrimientos y revelaciones, y del aporte, invalorable que ha significado para la cultura humana".

Máis información aquí

A noxenta prea de UPyD, Rosita Díez, volve de novo ás andadas e faino coa súa habitual restra de estupideces e palabrería barata para descalificar e provocar, de forma velada, a identidade do noso país.

Nunha entrevista dirixida por Iñaki Gabilondo, que vén de ser emitida por CNN+, a reaccionaria politiquilla cambiachaquetas  espallouse así:

Diálogo entre Iñaki Gabilondo e Rosa Díez.


-Gabilondo: Defíname a Zapatero.

-Rosa Díez: Podría ser gallego en el sentido más peyorativo de la palabra (sic)

-Gabilondo: ¿Y Rajoy ?

-Rosa Díez: Es gallego.

En fin, sobran os comentarios. E aínda hai quen lle vota neste sufrido país. Miserable.

Quero agradecerlle a Xoán Silva Pazos, ese remuíño de luz, esa atalaia incansábel e voraz da nosa historiografía fisterrá, as súas palabras tan cálidas coma inmerecidas a respecto da miña obra poética e, por extensión, da de todos/as aqueles que, desde a palabra, desde o compromiso e desde a liberdade contribuíron (e contribúen) a facer máis digna a nosa identidade.

E é que Xoán, destacado estudante de 2º ciclo de Filoloxía Hispánica e activo dinamizador das novas fornadas culturais da nosa bisbarra (sen ir máis lonxe, recentemente, como xa anunciamos no seu día, impartiu xunto a Iván Fraga unha interesante palestra sobre o mundo dos blogues e a súa significación) é, sen dúbida, un atento lector e un magnífico observador da nosa realidade socio-cultural. Proba delo son as súas interesantísimas investigacións encol dalgúns dos aspectos máis sobranceiros da historia do noso confín atlántico e que podemos rescatar, con frecuencia, nesa colosal fiestra aberta que é Promontorium Nerium.

Asemade, Xoán posúe a difícil virtude de ser un fino articulista, algo que con só facer un clik e entrar no portal Que pasa na Costa podemos constatar de inmediato nesa atractiva sección titulada "Cando ronca o vendaval", adicada á creación literaria na Costa da Morte.

Nesta ocasión tivo a ben reparar en min, cousa que, como é lóxico, lle agradezo enormemente. Porén, supoño que os meus detratores pensarán, con excelente criterio, que estas palabras súas que eu recollo aquí non son máis ca unha mostra de autobombo, de pretenciosidade e orgullo, que contraveñen o que, etimoloxicamente, o meu nome semella indicar. Pero, a dicir verdade, a todos/as nos gusta, de vez en cando, recibir unha unha palabra fresca, unha palabra pura, unha calurosa aperta chea de verdade e sentimento.

ARTIGO DE XOÁN SILVA PAZOS EN QPNC.

Coa chegada á presidencia da RAG do noso escritor máis universal, Xosé Luís Méndez Ferrín (Ourense, 1938), comezan a sair á palestra todo tipo de declaracións, case sempre desafortunadas e cheas de ignorancia, das principais forzas fácticas do noso querido e , en ocasións, envelenado planeta galego.

Se hai unhas semanas, con motivo do posicionamento do autor de Arraianos a presidir a centenaria casa da rúa Tabernas, eran os cachorros do poderoso xefe do monopolio xornalístico os que atacaban a opción máis solvente, sensata, unánime e prestixiosa, agora é o propio presidente da Xunta quen se postula deixándonos unhas declaracións tan patéticas como carentes de sentido común. Ai, o medo.

Será que Núñez Feijoo desconfía da máis que demostrada competencia lingüística, literaria e académica de Xosé Luís Méndez Ferrín ou, pola contra, talvez recela dos seus altísimos valores intelectuais e morais, así como da súa insobornábel actitude para con este milenario e avasallado país.

Con Ferrín presidindo a RAG unha cousa está clara: acabáronse os cambalaches, os paripés interesados e os perversos desleixos á nosa identidade nacional. El (o mestre) somos nós. "Vox populi vox Dei".

Declaracións de Feijoo aquí. 

                                                                                                   [Foto. ANT] 

Este mediodía, por se alguén tiña algunha dúbida ao respecto, o pobo galego volveu manifestarse de xeito masivo e contundente a prol do seu principal signo identitario: a lingua.

Milleiros de persoas chegadas de todos os lugares de Galicia quixeron amosar hoxe o seu rexeitamento absoluto para co novo decreto do galego auspiciado por un goberno acomplexado e contrario aos intereses do país que representan. Eles, os túzaros, fieis á súa incompetencia e mediocridade natural, conseguiron inventar un problema onde nunca existíu. O seu partidismo, o seu desleixo pola cultura e pola historia do noso milenario país, provocou unha reacción social de tal envergadura que nin os máis upeydianos, sabaterianos e galiciabilingueiros acaban de comprender. E é que estes mamarrachos dereitosos, politiquillos de tres al cuarto, teñen tal cacao mental que nin aos deles convencen para a causa.

A manifestación, organizada pola plataforma "Queremos Galego", ateigou a capital galega até o extremo de que a varios milleiros de persoas foilles materialmente imposible entrar na praza do Obradoiro por mor da inxente cantidade de asistentes. Agora chega o turno das valoracións, dos datos e das cifras. Algúns falarán de 60.000 almas presentes, outros deixarán a cousa en 20.000 e así sucesivamente. O que está claro -e diso podemos dar fiel testemuño os que alí nos atopabamos- é que tanto na principal praza compostelá (da que se di que alberga unhas 30.000 persoas aproximadamente) coma nas máis importantes rúas do casco vello da cidade non collía un alfiler, proba inequívoca de que o éxito da convocatoria está máis que garantido.

Mentres agardamos os resultados "oficiais" da exitosa e histórica manifestación, déixovos este enlace da noticia elaborada por EL PAÍS.

[Con X. A. Montero, Miro Villar e o autor do artigo, X.M. Lobato. Foto. ANT]

Seis meses despois da publicación da antoloxía De Pondal ao Batallón Literario. 120 anos de poesía na Costa da Morte (Sotelo Blanco, 2009) continúan aparecendo na prensa fermosas e delicadas recensións coma esta que asina Xosé Manuel Lobato en "El Correo Gallego".

Desde aquí, os coordenadores do volume (Miro Villar e un servidor), queremos facer chegar a Xosé Manuel Lobato o noso agradecemento máis sincero polas súas xenerosas palabras e pola súa sabia e rigorosa lectura. Obrigadísimos, camarada.

"OS VERSOS SALGADOS DO BATALLÓN". ARTIGO COMPLETO 

                                              [Foto: Paco Rodríguez]

"O Hostal popularizouse porque abrimos as súas portas á cidade"

O fisterrán Julio César Castro Marcote, "Chichí" para os amigos e coñecidos, vén de ser estrevistado polo xornalista de La Voz de Galicia Xosé M. Cambeiro, na edición que o principal diario de Galicia ten en Santiago Compostela.

Unha vez máis, este ilustre fisterrán nado en Sardiñeiro e pertencente a unha das sagas de maior cerne no mundo da restauración da Costa da Morte (os propietarios da centenaria "Casa Lestón"), volve deixar testemuño da súa grandeza persoal e da súa constatada capacidade profesional como director dun dos Paradores máis prestixiosos de España, o Hostal dos Reis Católicos.

Dado o interese da reportaxe publicada hoxe nas páxinas de La Voz (edición de Compostela), rescato para vós, amigos e amigas lestores deste espazo cibernético, as palabras de Julio Castro co desexo de que sexan do agrado de todos e todas os que nos sentimos orgullosos de compartir patria común con persoas da calide humana e profesional deste fillo da Costa da Morte.

Este sábado, a partires das 12:30 horas, teño previsto intervir no programa "Coñecer Galicia" que dirixe a xornalista Isabel Freire. Será para falar de Fisterra, das súas impresionantes paisaxes, da súa tentadora gastronomía, da súa primorosa historia (pasada e presente).

Imaxino que, como de costume, acabarei caendo no meu habitual chauvinismo, na miña coñecida e esaxerada reverencia ao terruño matricial. Mais, a dicir verdade, nos tempos que corren, vendo as últimas campañas de acoso e derribo que padece o noso Finis Terrae (posible desmantelamento dos servizos que desde hai varias décadas presta na localidade o ISM; incomprensible e vergoñenta campaña do concello de Muxía para reivindicar aquela vila como "Fin do Camiño" co que isto representa, etc) non vén nada mal un pouco de amor propio aínda que só sexa a modo de terapia radiofónica. Así que a ver se non me cruzo demasiado, que o sangue ferve e moito.

Interesante artigo do profesor Anxo Tarrío na súa sección semanal "De Letras e de signos" (Galicia Hoxe) a respecto da normativa do galego.

Podes ler o artigo premendo aquí.

 [Miguel Hernández e Josefina, na súa casa do barrio alacantino de Benalúa]

Falabamos ao comezo desta serie da dolorosa figura de Miguel Hernández como vítima silenciosa -e silenciada- dun dos períodos máis sórdidos e crueis da historia recente de España: a guerra civil. Á diferenza doutros autores coetáneos seus (Federico García Lorca, Rafael Alberti, Dámaso Alonso, Gerardo Diego, Cernuda, Rosales, Guillén...) o poeta oriolano a penas gozou do recoñecemento e do respecto que a súa obra, sen dúbida, merece. A súa formación autodidacta (era, como sabemos, pastor de cabras) e o seu leal compromiso coa causa republicana, foron acaso dúas febles bandeiras que o situaron nas beiras da periferia, lonxe, moi lonxe do núcleo dominante dos que "rentabilizaron" a derrota desde a "vitoria" do exilio. Os que se foron (e ficaron, de vez, como grandes abandeirados da causa mártir do desterro) recibiron o seu premio como recoñecemento á súa valorosa defensa polas liberdades; os que se quedaron no frente de batalla defendendo o goberno lexítimo da República, entregando a súa propia vida como fixo Miguel Hernández, recibiron o tributo máis amargo: o ostracismo, o esquecemento, o silencio.

Velaí a importancia de tentar comprender os distintos estados que, con respecto ao exilio, existen na memoria colectiva da condición humana. A poesía, a literatura, a vida ofrecen a miúdo meritorios exemplos de homes e mulleres anónimos que afrontan o seu destino de forma singular. O caso de Miguel Hernández é un deles. O seu exilio foi, ante todo, unha catarse íntima, un longo desespero, un raio que xamais deixou de cesar. A súa patria, o seu país, o seu pobo estiveron sempre nos seus adentros. E os seus versos, a autenticidade da súa voz sempre inocente, delatan o exilio interior que o atormentaba:  

"Umbrío por la pena, casi bruno,

porque la pena tizna cuando estalla,

donde yo no me hallo no se halla

hombre más apenado que ninguno.

Sobre la pena duermo solo y uno,

pena es mi paz y pena mi batalla,

perro que ni me deja ni se calla,

siempre a su dueño fiel, pero importuno.

Cardos y penas llevo por corona,

cardos y penas siembran sus leopardos

y no me dejan bueno hueso alguno.

No podrá con la pena mi persona

rodeada de penas y de cardos:

¡cuánto penar para morirse uno!"

El rayo que no cesa (1936)

Como se pode apreciar neste emotivo soneto a pena hernandiana penetra nas nosas consciencias coma unha luz sutil, reveladora. Qué maior exilio pode haber, entón, que aquel que habita no interior do ser humano, no individuo común que todos somos. Reparemos, senón, no terceiro verso do primeiro cuarteto: "donde yo no me hallo no se halla" e fixémonos agora no posterior encabalgamento a modo de tensión máxima: "hombre más apenado que ninguno".

Efectivamente, o exilio interior de Miguel Hernández vai moito máis alá de fronteiras xeográficas, de espazos e tempos, de ideloxías e dogmas. Neste sentido podemos estabelecer unha relación baseada na memoria e no olvido que tamén viamos na novela de D. Ugrešiæ. Ao mesmo tempo, o que para Tanja (ou, mellor aínda, para a narradora omnisciente que é quen en última instancia participa de forma directa do amargor do exilio) é a única vitoria, referíndose á partida do lugar de orixe, para o poeta non deixa de ser unha anécdota intranscendente. A profesora do relato de Ugrešiæ interpreta, ademais, o regreso ao seu país natal como a constatación da morte, a desaprobación, o desprezo, as miradas hostís; algo que, por outra banda, non sería arriscado emparentar co sentimento de marxinación, de desprezo e de abandono que, unha vez máis, atopamos na incomprendida voz do poeta de Viento del pueblo. Os dous primeiros versos da segunda estrofa do poema "Umbrío por la pena" son unha boa proba do que dicimos:

"Sobre la pena duermo solo y uno,

pena es mi paz y pena mi batalla (...)"

Eis a pena inmensa que atormenta e desgarra ao noso poeta. Unha pena que, de novo, ecoa con máis forza ca nunca no último e impoñente terceto final. Uns versos insuperábeis, contundentes:

"No podrá con la pena mi persona

rodeada de penas y de cardos:

¡cuánto penar para morirse uno!"

Velaí a constatación dun intre concreto de exilio interior, un sentimento íntimo, se callar o máis humano de todos. O lamento profundo e desesperado co que Miguel Hernández pecha este magnífico poema non deixa lugar a dúbidas. As interpretacións, en todo caso, son subxectivas e cada quen, na súa propia e singular lectura, debe extraer as conclusións oportunas. O importante, digo eu, é sentir de verdade, vivir, amar no coñecemento.